İran’ın ABD ve İsrail’e yönelik saldırıları sonrası bölgedeki büyük enerji tesislerini hedef alması, global enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı. Saudi Aramco’nun 2 Mart’ta açıkladığı geçici tesis kapatma kararıyla günlük 5,8 milyon varil ham petrol üretimi dururken, Katar LNG üretiminde de yüzde 30’luk kesinti (21 milyon ton/yıl) gerçekleşti. Bu gelişmeler, petrol ve doğalgaz fiyatlarını hızla yukarı taşıdı.
Enerji arzındaki şok Türkiye’de petrokimya şirketleri hisselerine olumlu yansıdı; Tüpraş hisseleri dünden bu yana yüzde 7 değer kazanırken, Petkim yüzde 11 yükseldi. Aramco saldırılarının Körfez’de ham petrol arzını yaklaşık yüzde 6 azalttığı ifade ediliyor. Türkiye’nin benzin ve dizel üretiminin yüzde 60’ını karşılayan Tüpraş (28 milyon ton/yıl kapasite) açısından gelişmeler kısmen olumlu olarak değerlendiriliyor. Ham petrol maliyetleri artsa da rafineri marjlarının genişlemesi bekleniyor. Petkim gibi petrokimya şirketlerinde ise özellikle nafta ve doğalgaz bazlı üretimde girdi fiyatları yükseldikçe etilen marjının artma olasılığı öne çıkıyor. Analistler, “İran misillemesi Türkiye rafinerilerini dolaylı destekliyor; Tüpraş’ın spot ham petrol alımı avantajlı” yorumunu yapıyor.
CNBC-e’nin haberine göre, öne çıkan bir diğer nokta ise Saudi Aramco ile Petkim’in doğrudan rakip olmaması ve ürün portföylerinin birbirinin alternatifi olmaması. Ancak Aramco’nun ürünlerini kullanan SABIC’in üretim kesintisi, Petkim’in rakibi olan şirketlerde arz sıkıntılarına yol açabilir. Bu durum, Petkim’in çatışma bölgesi dışında “güvenli liman” konumunu güçlendiriyor ve hisselerdeki yükselişin önemli nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.
