Bridgewater Associates’ın kurucusu dünyaca ünlü yatırımcı Ray Dalio, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bilanço daraltmayı planını (QT) durdurup parasal genişlemeye (QE) başlayacağı açıklamasını sert bir biçimde eleştirdi.
MarketWatch’un haberine göre Dalio’nun sözünü ettiği açıklama Fed Başkanı Jerome Powell’ın Fed’in bilanço küçültme programını 1 Aralık itibariyle sonlandıracağı sözlerine dayanıyor. Fed’in mevcut bilançosu ise yaklaşık 7 trilyon dolar seviyesinde.
Powell ekim ayı Fed toplantısı sonrasında CNBC’de yaptığı açıklamada merkez bankasının önümüzdeki yıl yeniden varlık alımlarına başlayabileceğini belirtmişti. Fed Başkanı “Belirli bir noktada, bankacılık sistemi ve ekonominin büyüklüğüne ayak uydurmak için rezervlerin kademeli olarak artırılmaya başlanması talep edilecek” demişti.
Dallas Fed Başkanı Lorie Logan da benzer bir açıklamada bulunmuştu: “Repo faizlerindeki son artış kalıcı olursa, Fed’in rezervlerin daha fazla düşmesini önlemek ve yeterli likiditeyi korumak için varlık alımlarına başlaması gerekebilir.”
Peki Fed’in ticari bankalara borç verme oranlarını yönetmek amacıyla tahvil alması gerçekten QE olarak adlandırılabilir mi? Fed ve diğer merkez bankaları bu soruya “hayır” yanıtı veriyor. Ancak farkı görmek kolay olmayabilir.
Evercore’dan Marco Casiraghi’nin analizine göre, Fed’in ilk çeyrekte aylık 50 milyar dolara kadar varlık alımı yapması gerekebilir. Bu alımlar çoğunlukla kısa vadeli ABD Hazinesi tahvillerine yoğunlaşsa da, Hazine’nin yeni tahvil ihracını artırmayacağı göz önüne alındığında, uzun vadeli faizlerin dolaylı yoldan düşmesine yol açabilir.
MW haberine göre Dalio’yu tedirgin eden de bu büyük alım olasılığı. Dalio, LinkedIn paylaşımında şu uyarıyı yapıyor:
“Daha açık söylemek gerekirse, eğer Fed’in bilançosu hızla büyürken faiz oranları düşürülür ve kamu harcamaları büyük açıklar vermeye devam ederse, bu tabloyu Fed ile Hazine’nin kamu borcunu para basarak finanse etmesi şeklinde göreceğiz.”
Dalio’ya göre, parasal genişleme politikası; özel sektör kredilerinin güçlü olduğu, borsaların zirvede seyrettiği, kredi marjlarının ve işsizliğin düşük, enflasyonun yüksek olduğu ve yapay zekâ hisselerinin balon yaptığı bir dönemde uygulanırsa, yatırımcılar bu ortamı “Fed piyasa balonunun içine teşvik pompalıyor” şeklinde okuyacak.
Dalio, geçmişteki teşvik dönemlerini de karşılaştırarak, mevcut durumun neden daha tehlikeli ve enflasyonist olduğunu vurguladı:
“Şu anda yaşananlar, özellikle yapay zekâ odaklı büyümenin; gevşek maliye, para ve düzenleme politikalarıyla finanse edildiği cesur ve riskli bir büyüme hamlesine benziyor. Bu gelişmeleri yakından izlememiz gerekiyor.”
Dalio’ya göre, böyle bir parasal genişleme süreci “diğer tüm koşulların sabit” olduğu bir ortamda şu sonuçları doğurabilir:
Reel faiz oranları düşer,
Likidite artar,
Risk primleri azalır,
Hisse değerlemeleri yükselir, (özellikle de teknoloji, yapay zekâ ve büyüme hisseleri gibi uzun vadeli varlıklarda.)
Ayrıca altın, enflasyona endeksli tahviller ve madencilik, altyapı gibi somut varlıklara sahip şirketlerin de iyi performans göstermesi beklenir.
Ancak Dalio, bunun sonsuza dek sürecek bir durum olmadığını hatırlatıyor:
“Bu süreç, tıpkı 1999’un sonlarında ya da 2010-2011 döneminde olduğu gibi, aşırı likiditenin piyasayı şişirdiği bir döneme dönüşebilir. Bu tür dönemlerde, piyasada likiditenin hızla arttığı ve enflasyonu dizginleyecek sıkılaşmanın henüz başlamadığı zaman dilimi, genellikle satış yapmak için en uygun anlardır.”
